در تابستان برای باغ میوه چه کنیم؟ (لیست اقدامات مراقبت از درختان در تابستان)

تابستان یکی از حساس ترین فصل ها برای مدیریت و نگهداری باغ های میوه است. افزایش دما، تابش شدید نور خورشید، کاهش رطوبت خاک و فعالیت بیشتر آفات و بیماری ها، شرایطی را ایجاد می کند که اگر باغدار برنامه مشخصی برای مراقبت از درختان در تابستان نداشته باشد، ممکن است با کاهش کیفیت و کمیت محصول مواجه شود.
اقدامات مراقبت از درختان در تابستان شامل مجموعه ای از فعالیت ها (مانند آبیاری اصولی، تغذیه مناسب درختان، کنترل آفات و بیماری ها، هرس تابستانه و…) است. انجام صحیح این اقدامات نه تنها باعث افزایش عملکرد محصول در سال جاری می شود، بلکه سلامت و باردهی درختان را در سال های آینده تضمین می کند. در این مطلب مهم ترین اقدامات مراقبتی باغ میوه در فصل تابستان را بررسی می کنیم.

اهمیت مراقبت از باغ میوه در تابستان

تابستان فصل شکوفایی، رشد سریع و آماده سازی میوه ها برای برداشت است. اما این فصل، زمان طلایی برای آزمون صبر و دقت باغداران نیز هست. گرما، نور شدید و کمبود بارندگی می تواند استرس شدیدی به درختان وارد کند و کمیت و کیفیت محصول را تحت تاثیر قرار دهد.

برخی از میوه ها، مخصوص بهار هستند. باغداران کم تجربه تصور می کنند که با پایان برداشت بهاره، کار باغ تمام شده است؛ در صورتی که این برداشت کاملا غلط است. اقدامات باغ میوه در تابستان، نقش حیاتی در تعیین سودآوری سال بعد ایفا می کنند.

هرگونه کمبود آب، مواد غذایی یا حمله آفات در این زمان می تواند باعث:

• کوچک ماندن میوه ها
• ریزش میوه
• کاهش کیفیت و رنگ محصول
• ضعف درخت و کاهش باردهی سال آینده
• افزایش خسارت آفات و بیماری ها

شود. به همین دلیل مدیریت صحیح باغ در این فصل اهمیت بسیار بالایی دارد.

لیست اقدامات مراقبت از درختان در تابستان

آبیاری اصولی؛ مهم ترین اقدام باغ میوه در تابستان

آب مهم ترین نیاز درختان میوه در فصل تابستان است. با افزایش دما، میزان تبخیر و تعرق افزایش می یابد و درختان برای حفظ رشد و تولید محصول به آب بیشتری نیاز دارند.
بهترین زمان آبیاری صبح زود و نزدیک غروب است. آبیاری در ساعات گرم روز باعث تبخیر سریع آب و کاهش بهره وری آبیاری می شود. به جای آبیاری سطحی و مکرر، بهتر است آبیاری عمیق انجام شود تا ریشه ها به سمت لایه های پایین خاک توسعه پیدا کنند. هر بار که آبیاری می کنید، اجازه دهید آب به عمق 30 تا 50 سانتی متری نفوذ کند.

درختان جوان نیاز آبی بیشتری نسبت به حجم ریشه خود دارند و باید با فواصل کوتاه تر آبیاری شوند. بهترین روش آبیاری درختان، آبیاری قطره ای است. آبیاری قطره ای رطوبت را مستقیماً در منطقه ریشه حفظ می کند، از هدررفت آب جلوگیری می کند و دمای خاک را در اطراف تنه کاهش می دهد.

استفاده از مالچ برای حفظ رطوبت خاک

مالچ یکی از بهترین روش ها برای کاهش تبخیر آب و مراقبت از درختان در تابستان است. مزایای مالچ پاشی:

• حفظ رطوبت خاک
• کاهش رشد علف های هرز
• خنک نگه داشتن ناحیه ریشه
• افزایش مواد آلی خاک
• بهبود فعالیت میکروارگانیسم ها
• و… .

از جمله انواع مالچ می توان به کاه و کلش، برگ های خشک، خاک اره پوسیده، کمپوست و مالچ های پلاستیکی اشاره کرد. یک لایه 5 تا 10 سانتی متری از مالچ را دور تنه درخت پخش کنید .بهتر است مالچ در فاصله 10 تا 15 سانتی متری از تنه درخت قرار گیرد تا از پوسیدگی طوقه جلوگیری شود.

مراقبت از درختان با کوددهی در تابستان

تغذیه در تابستان باید با احتیاط انجام شود. هدف از کوددهی تابستانه، تقویت میوه های در حال رشد و ذخیره انرژی برای سال بعد است، نه تحریک رشد رویشی شدید. در اغلب درختان میوه می توان از کودهای زیر برای تغذیه تابستانه استفاده کرد:

• کلسیم: کلسیم برای استحکام بافت میوه و جلوگیری از پوسیدگی و ترک خوردن ضروری است. کمبود کلسیم باعث می شود میوه ها نرم شده و زودتر خراب شوند.
• بور: برای انتقال قند به میوه و یکنواختی سایز میوه ها کمک کننده است. علاوه بر بور، مصرف ریزمغذی هایی همچون آهن و منگنز نیز توصیه می شود.
• پتاسیم: پتاسیم مسئول افزایش قند، رنگ گیری و درشتی و عطر میوه است. در میانه تا اواخر تابستان، وقتی میوه ها در حال رسیدن هستند، مصرف پتاسیم را افزایش دهید.
• هیومیک اسید: استفاده از هیومیک اسید همراه با آبیاری در تابستان می تواند به درخت کمک کند تا استرس گرمایی را بهتر تحمل کند و جذب مواد مغذی را بهبود بخشد.

مدیریت آفات و بیماری های تابستانی

بسیاری از آفات مانند کنه، شته ها، شپشک و… در هوای گرم و خشک به شدت تکثیر می شوند. برای کنترل آفات، هر هفته برگ ها را به دقت بررسی کنید. اگر دیدید برگ ها زرد شده یا لکه های ریز دارند، بلافاصله اقدام کنید. برای کنترل آفات، از تله های زرد چسبنده و تله های فرمونی استفاده کنید. رعایت بهداشت و حذف شاخه ها و میوه های آلوده، جلوی گسترش آفات و بیماری ها را می گیرد. استفاده از روغن های معدنی یا سموم تخصصی در زمان های مناسب (طبق دستور کارشناس) می تواند مانع از نابودی برگ ها شود.

هرچند خشکی باعث قارچ نمی شود، اما تنش آبی می تواند سیستم ایمنی درخت را ضعیف کرده و آن را در برابر بیماری های قارچی که با تغییرات ناگهانی دما (مانند باران های تابستانی ناگهانی) ایجاد می شوند، آسیب پذیر کند. کنترل دقیق آبیاری، استفاده از مالچ برای جلوگیری از خیس شدن بیش از حد سطح خاک، و در موارد شدید، استفاده از قارچ کش های ریشه زا، راهکارهای کنترل قارچ هستند.

مدیریت علف های هرز

علف های هرز در تابستان رقیب سرسخت درختان هستند. آن ها آب و مواد مغذی را که باید به درخت برسد، می دزدند. حتماً اطراف درختان (در محدوده سایه تاج) را از علف های هرز پاکسازی کنید تا رقابت برای منابع کاهش یابد.

تنک کردن میوه ها

اگر درخت شما میوه های بسیار زیادی تولید کرده، برای مراقبت از درختان در تابستان باید برخی میوه ها را حذف کنید. اگر میوه ها بیش از حد روی شاخه شلوغ باشند، سایز آن ها کوچک می ماند، کیفیت پایین می آید و شاخه ها ممکن است بشکنند. همچنین درخت انرژی خود را بیش از حد مصرف کرده و برای سال بعد ضعیف می شود. برای جلوگیری از سال آوری درختان، زمانی که میوه ها به اندازه یک گردو هستند، میوه های کوچک، دفرمه یا نزدیک به هم را بکنید. فاصله 10 تا 15 سانتی متری بین میوه ها ایده آل است.

محافظت از درختان در برابر آفتاب سوختگی تابستان

در مناطق گرم، تابش شدید خورشید می تواند باعث آسیب به تنه، شاخه ها و میوه ها شود. لکه های قهوه ای روی میوه، ترک خوردگی پوست و خشک شدن بخشی از شاخه، از نشانه های آفتاب سوختگی هستند. در برخی باغات پیشرفته، از پوشش های خاص یا حتی سایه بان های موقت در مناطق حساس استفاده می شود. همچنین مدیریت تاج درخت (هرس اصلاحی) نباید به گونه ای باشد که شاخه های اصلی بدون محافظ در برابر آفتاب مستقیم قرار بگیرند.
آبیاری عمیق و مالچ پاشی به خنک نگه داشتن ناحیه ریشه کمک می کند. همچنین رنگ آمیزی تنه درختان، راهی برای جلوگیری از آفتاب سوختگی می باشد. این کار نور خورشید را بازتاب داده و دمای تنه را متعادل نگه می دارد.

برداشت اصولی میوه های رسیده

در بسیاری از باغ ها برداشت محصول از اواسط تابستان آغاز می شود. ترجیحا برداشت میوه را در ساعات خنک روز انجام دهید. هنگام برداشت میوه مراقب باشید که ضربه وارد نکنید. همچنین هنگام جمع آوری، میوه های آسیب دیده را جدا کرده و در باغ رها نکنید.

مراقبت از درختان در تابستان با هرس کردن صحیح

هرس صحیح درختان در تابستان، از اقدامات مهم مراقبت از درختان در تابستان است. هرس تابستان باعث افزایش نفوذ نور به داخل تاج، بهبود رنگ گیری میوه، کاهش بیماری ها و هدایت انرژی درخت به سمت میوه ها می شود. برخلاف هرس زمستانی که برای شکل دهی کلی درخت است، هرس تابستانی باید بسیار سبک و هدفمند باشد. هدف از هرس تابستانی، حذف شاخه هایی است که رشد رویشی اضافی دارند و نور و انرژی را از میوه ها می دزدند.

شاخه هایی که به سمت بالا رشد می کنند و باعث ایجاد سایه در مرکز درخت می شوند، باید کنترل شوند. با وجود این شاخه ها مرکز درخت تاریک و مرطوب می ماند که محیطی ایده آل برای بیماری های قارچی و آفات است. شاخه های اضافی که به هم گره خورده اند یا مانع عبور نور به داخل تاج درخت می شوند، را به آرامی و با قیط باغبانی ببرید.

هر شاخه ای که شکسته، خشک شده یا نشانه های بیماری (مانند لکه های قارچی یا حفره های حشره) دارد، باید بلافاصله حذف شود. بعد از برش هر شاخه بیمار، قیط خود را با الکل یا وایتکس ضدعفونی کنید تا بیماری به شاخه های سالم منتقل نشود. شاخه های قطع شده را از باغ خارج کنید و بسوزانید یا دفن کنید. رها کردن آن ها در باغ منبع آلودگی است.

چک لیست هفتگی مراقبت از درختان در تابستان

برای اینکه کارها از یاد نرود، این چک لیست را هر هفته بررسی کنید:

• بررسی آبیاری: آیا خاک در عمق 30 سانتی متری مرطوب است؟ آیا زمان آبیاری فراموش نشده است؟
• بررسی آفات: برگ ها و زیر برگ ها را از نظر شته، کنه و حشرات دیگر بررسی کنید.
• بررسی میوه ها: آیا میوه های ریخته شده از روی زمین جمع شده اند؟ آیا میوه های بیمار یا آسیب دیده حذف شده اند؟
• بررسی تنه درخت: آیا ترک های جدیدی روی تنه ایجاد شده است؟ آیا نیاز به رنگ آمیزی تنه وجود دارد؟
• کنترل علف های هرز: آیا علف های هرز در اطراف درختان رشد کرده اند؟
• بررسی تله های آفت: اگر از تله های فرمونی استفاده می کنید، آیا چسب آن ها هنوز کارایی دارد؟
• بررسی کوددهی: آیا زمان کوددهی رسیده است؟